Të dini çfarë medikamenti po përdorni, si duhet ta merrni, si ta ruani dhe çfarë duhet të shmangni mund t’ju ndihmojë të përfitoni sa më shumë nga trajtimi, duke reduktuar njëkohësisht rrezikun e gabimeve.
Pavarësisht nëse përdorni medikamente me recetë, produkte pa recetë, vitamina apo suplemente ushqimore, është e rëndësishme t’i përdorni ato me përgjegjësi dhe sipas këshillave të profesionistëve shëndetësorë.

Çfarë janë medikamentet?

Medikamentet janë substanca që përdoren për parandalimin, trajtimin ose menaxhimin e sëmundjeve dhe gjendjeve të ndryshme shëndetësore. Ato mund të merren me recetë mjekësore ose, në varësi të produktit dhe rregullave në fuqi, edhe pa recetë.
Medikamentet mund të gjenden në forma të ndryshme, si:

• Tableta dhe kapsula

• Shurupe dhe solucione orale

• Kremra, xhele dhe pomada

• Pika

• Inhalatorë

• Ngjitëse mjekësore (patch)

• Supozitorë

• Injeksione
  Medikamente të ndryshme veprojnë në mënyra të ndryshme në organizëm. Për këtë arsye, respektimi i dozës dhe mënyrës së duhur të përdorimit është thelbësor për sigurinë dhe efektivitetin e trajtimit.

Medikamentet me recetë dhe pa recetë

Medikamentet me recetë përshkruhen nga mjeku ose një profesionist tjetër shëndetësor i autorizuar për një pacient dhe gjendje të caktuar shëndetësore. Ato duhet të përdoren saktësisht sipas udhëzimeve të dhëna.
Medikamentet pa recetë (OTC) mund të blihen në farmaci pa pasur nevojë për një recetë mjekësore. Ato përdoren zakonisht për shqetësime të përditshme, si dhimbje të lehta, temperaturë, alergji ose probleme të vogla të tretjes.
Megjithëse mund të blihen pa recetë, këto medikamente duhet të përdoren me kujdes, pasi mund të kenë efekte anësore ose të ndërveprojnë me produkte të tjera.
Nëse nuk jeni të sigurt nëse një medikament është i përshtatshëm për ju, konsultohuni me mjekun ose farmacistin përpara përdorimit.

Njihni gjithmonë medikamentin që përdorni

Përpara se të filloni përdorimin e një medikamenti, sigurohuni që të njihni informacionet kryesore rreth tij:

• Emrin e medikamentit

• Qëllimin për të cilin përdoret

• Përbërësin aktiv

• Dozën e rekomanduar

• Sa shpesh duhet të merret

• Kohëzgjatjen e trajtimit

• Efektet e mundshme anësore

• Paralajmërimet dhe masat paraprake

• Kushtet e duhura të ruajtjes
  Leximi i etiketës dhe fletëudhëzuesit që shoqëron medikamentin ju ndihmon të kuptoni mënyrën e saktë të përdorimit dhe të shmangni gabimet.

Respektoni gjithmonë dozën e rekomanduar

Marrja e një sasie më të madhe medikamenti nuk do të thotë domosdoshmërisht se ai do të veprojë më shpejt ose më mirë. Në disa raste, tejkalimi i dozës mund të shkaktojë pasoja serioze për shëndetin.
Ndiqni gjithmonë dozën e rekomanduar nga mjeku, farmacisti ose udhëzimet e produktit. Mos e ndryshoni vetë dozën apo shpeshtësinë e marrjes së medikamentit.
Nëse harroni një dozë, kontrolloni fletëudhëzuesin ose pyesni farmacistin se si duhet të veproni.
Mos merrni automatikisht një dozë të dyfishtë për të kompensuar dozën e harruar, përveç rasteve kur kjo është udhëzuar shprehimisht nga një profesionist shëndetësor.

Mos i ndani medikamentet tuaja me persona të tjerë

Një medikament i përshkruar për një person mund të mos jetë i përshtatshëm për dikë tjetër, edhe nëse të dy kanë simptoma të ngjashme.
Faktorë si mosha, alergjitë, medikamentet e tjera që përdoren, sëmundjet ekzistuese dhe shtatzënia mund të ndikojnë në sigurinë e një trajtimi.
Për këtë arsye, mos ia jepni asnjëherë medikamentet tuaja me recetë një personi tjetër, pa vlerësimin e duhur mjekësor.

Kujdes nga ndërveprimet ndërmjet medikamenteve

Disa medikamente mund të ndërveprojnë me medikamente të tjera, vitamina, suplemente ushqimore, ushqime ose pije.
Këto ndërveprime mund të ndryshojnë mënyrën se si vepron një medikament ose të rrisin rrezikun e efekteve anësore.
Kjo është veçanërisht e rëndësishme për personat që përdorin disa medikamente njëkohësisht.
Sigurohuni që mjeku dhe farmacisti juaj të jenë të informuar për të gjitha medikamentet dhe suplementet që përdorni, përfshirë edhe produktet që merrni vetëm herë pas here.
Mbajtja e një liste të përditësuar të medikamenteve mund t’i ndihmojë profesionistët shëndetësorë të identifikojnë ndërveprimet e mundshme dhe të parandalojnë gabimet gjatë trajtimit.

Çfarë duhet të dini për efektet anësore?

Të gjitha medikamentet mund të shkaktojnë efekte anësore, megjithëse jo çdo person i përjeton ato.
Përpara se të filloni një trajtim, lexoni informacionin që shoqëron produktin dhe njihuni me efektet e mundshme anësore.
Nëse përjetoni një reagim të papritur, të rëndë ose shqetësues, kontaktoni sa më shpejt një profesionist shëndetësor.
Në rast të simptomave të një reaksioni të rëndë alergjik, si vështirësi në frymëmarrje, ënjtje e fytyrës ose e fytit, kërkoni menjëherë ndihmë mjekësore urgjente.
Mos e ndërprisni vetë një trajtim të rëndësishëm me recetë për shkak të një efekti anësor pa u konsultuar më parë me mjekun ose farmacistin, përveç rasteve të urgjencës mjekësore që kërkojnë veprim të menjëhershëm.

Përdorimi i medikamenteve gjatë shtatzënisë dhe ushqyerjes me gji

Nëse jeni shtatzënë, planifikoni një shtatzëni ose ushqeni fëmijën me gji, informoni gjithmonë mjekun ose farmacistin përpara se të filloni përdorimin e një medikamenti.
Kjo përfshin:

• Medikamentet me recetë

• Medikamentet pa recetë

• Vitaminat

• Produktet bimore

• Suplementet ushqimore
  Disa medikamente mund të kërkojnë masa të veçanta paraprake gjatë shtatzënisë ose ushqyerjes me gji. Për këtë arsye, këshillimi profesional është shumë i rëndësishëm.

Si duhet të ruhen medikamentet?

Ruajtja e duhur ndihmon në ruajtjen e cilësisë, sigurisë dhe efektivitetit të medikamenteve.
Ndiqni gjithmonë udhëzimet e ruajtjes që gjenden në paketim ose në fletëudhëzues. Disa medikamente duhet të ruhen në temperaturën e ambientit, ndërsa të tjera mund të kërkojnë ruajtje në frigorifer.
Në përgjithësi, rekomandohet:

• T’i mbani medikamentet në paketimin e tyre origjinal, kur është e mundur.

• T’i ruani larg nxehtësisë së tepërt dhe lagështisë.

• T’i mbani jashtë shikimit dhe mundësisë së arritjes nga fëmijët.

• Të mos i lini në vende ku temperaturat mund të jenë ekstreme, si brenda makinës.

• Të respektoni udhëzimet specifike për ruajtjen në frigorifer, kur kërkohet.
  Banjoja dhe ambientet e tjera me lagështi të lartë mund të mos jenë të përshtatshme për ruajtjen e shumë medikamenteve.

Kontrolloni datën e skadencës

Përpara përdorimit të çdo medikamenti, kontrolloni gjithmonë datën e skadencës.
Mos përdorni medikamente të skaduara ose produkte që duken të dëmtuara, kanë ndryshuar pamje apo janë ruajtur në kushte të papërshtatshme.
Nëse keni medikamente që nuk ju nevojiten më, pyesni farmacistin ose autoritetet përkatëse shëndetësore për mënyrën e duhur të asgjësimit të tyre.
Mos i mbani medikamentet e papërdorura në shtëpi për një kohë të pacaktuar.

Mbani një listë të medikamenteve që përdorni

Nëse përdorni rregullisht disa medikamente, mbajtja e një liste të thjeshtë mund të jetë shumë e dobishme.
Lista mund të përmbajë këto informacione:
Emri i medikamentit | Doza | Orari i marrjes | Arsyeja e përdorimit
Përfshini në të medikamentet me recetë, produktet pa recetë, vitaminat dhe suplementet ushqimore.
Përditësojeni listën sa herë që ndryshon trajtimi juaj dhe mbajeni me vete gjatë vizitave te mjeku, farmacisti ose profesionistë të tjerë shëndetësorë.

Farmacisti juaj mund t’ju ndihmojë

Farmacisti është një burim i rëndësishëm informacioni për përdorimin e sigurt dhe efektiv të medikamenteve.
Ju mund t’i drejtoheni farmacistit për pyetje lidhur me:

• Mënyrën e duhur të marrjes së një medikamenti

• Kohën dhe shpeshtësinë e përdorimit

• Ndërveprimet e mundshme me medikamente të tjera

• Efektet anësore

• Kushtet e ruajtjes

• Matjen e saktë të medikamenteve të lëngshme

• Zgjedhjen e produkteve pa recetë

• Përdorimin e vitaminave dhe suplementeve

• Paqartësitë lidhur me trajtimin tuaj aktual
  Nëse nuk jeni të sigurt për një medikament, pyesni përpara se ta përdorni.
  Farmacistët mund t’ju ndihmojnë të kuptoni më mirë trajtimin tuaj dhe të përdorni medikamentet në mënyrë të sigurt dhe efektive.

Lista e kontrollit për përdorimin e sigurt të medikamenteve

Përpara se të merrni një medikament, bëjini vetes këto pyetje:

• ✓ A është ky medikamenti i duhur?

• ✓ A e di për çfarë përdoret?

• ✓ A po marr dozën e saktë?

• ✓ A e di kur dhe si duhet ta marr?

• ✓ A e kam kontrolluar datën e skadencës?

• ✓ A e di si duhet të ruhet?

• ✓ A e kam informuar mjekun ose farmacistin për medikamentet dhe suplementet e tjera që përdor?

• ✓ A i kam kontrolluar paralajmërimet dhe ndërveprimet e mundshme?
  Në rast paqartësie, konsultohuni gjithmonë me farmacistin ose një profesionist tjetër të kujdesit shëndetësor.

Përfundime

Medikamentet janë një pjesë e rëndësishme e ruajtjes dhe përmirësimit të shëndetit, por përdorimi i sigurt i tyre është po aq i rëndësishëm sa zgjedhja e trajtimit të duhur.
Marrja e medikamentit të duhur, në dozën dhe kohën e përshtatshme, si dhe njohja e ndërveprimeve të mundshme dhe kushteve të ruajtjes, mund të ndihmojnë në reduktimin e gabimeve të parandalueshme gjatë trajtimit.
Në Farmaci Arlinda, besojmë se kujdesi i mirë shëndetësor përfshin edhe informimin e pacientëve për medikamentet që përdorin. Nëse keni pyetje rreth një medikamenti ose keni nevojë për ndihmë në zgjedhjen e një produkti pa recetë, ekipi ynë farmaceutik është i gatshëm t’ju këshillojë.

Ky artikull ka qëllim informues dhe edukativ dhe nuk zëvendëson këshillimin e mjekut, farmacistit ose një profesionisti tjetër të kualifikuar shëndetësor. Ndiqni gjithmonë udhëzimet që shoqërojnë medikamentin tuaj dhe kërkoni këshillim profesional sa herë që keni paqartësi.